شابک یا (ISBN) چیست؟

شابک یا (ISBN)، شماره استاندارد بین‌المللی کتاب است که برای هر کتاب منحصربه‌فرد می‌باشد.

این استاندارد در سال ۱۹۶۶ در کشور انگلیس توسط صنف کتابداران پایه‌گذاری شد.

شابک یا ISBN را در زبان انگلیسی به صورت مختصر با ISBN نشان می‌دهند که مخفف International Standard Book Number می‌باشد.

پیش از این شابک یا ISBN یک کد ۱۰ رقمی بود اما در حال حاضر شابک یک کد ۱۳ رقمی می‌باشد.

استفاده شابک یا ISBN برای فروش و کنترل انبار کتب توسط ناشران،

کتاب‌فروشان،

کتابخانه‌ها،

و سایر مشترکین می‌باشد.

شابک به شما کمک می‌کند که یک کتاب را از میان کتاب‌های دیگر بدون آنکه به اسم کتاب،

ناشر،

نویسنده و یا سایر مشخصات دیگر کتاب نیاز داشته باشید از طریق این شماره بازیابی و جستجو کنید. در انتشارات متخصصان پس از طی مراحل اولیه کتاب به هر کتاب یک شابک یا ISBN اختصاص داده می‌شود که از آن زمان به بعد این کد منحصربه‌فرد نشان دهنده شماره شناسه کتاب خواهد بود. لازم به ذکر است شابک یا (ISBN) در قسمت شناسنامه کتاب،

فیپای کتاب و پشت جلد کتاب به صورت بارکد نوشته می‌شود.

 

نکته:

با توجه به افزایش روزافزون انتشار کتاب و مشکلاتی که توزیع،

سفارش،

انبارگردانی و اطلاع رسانی کتاب در سطح جهان با آن روبرو شده بود،

کم کم ناشران و کتابفروشان برآن شدند راه حلی برای مشکلات بیاندیشند.

تا آن زمان ناشران برای کنترل موجودی،

تامین سفارش و توزیع،

از روش های مختلفی از جمله بازیابی عنوان،

مولف و دیگر مشخصات کتابشناختی استفاده میکردند.

اما استفاده از مشخصات کتابشناختی همیشه جوابگو نبود،

برای سرعت دهی به کارها،

صرفه جویی در هزینه­ ها و جلوگیری از مشکلاتی که در اثر پراکندگی و تنوع منابع چاپ بوجود می آمد ناشران را بر آن داشت تا از شمارهای داخلی برای شناسایی آثارشان استفاده کنند،

که بیشتر شماره های ثبت کتاب ها بود.

اگر چه این روش خوبی بود،

اما چون این شماره گذاری ها استفاده داخلی داشتند،

با گسترش مبادلات وسیع کتابها در سطح ملی و بین المللی جوابگوی مشکلات نبود.

بنابراین بررسی های،

تعدادی از ناشران و توزیع کنندگان کتاب که از رایانه برای پردازش سفارش ها و کنترل موجودی درانبارهای کتاب استفاده می کردند،

نشان داد که پیش نیاز یک نظام ماشینی کارآمد،

وجود شماره ی یکتا و ساده برای شناسایی اقلام قابل انتشار است.

چرا بايد از شابک استفاده كنيم ؟

استفاده از شابک براي ناشران و كتابفروشان مفيد است، زيرا آنها تمايل دارند كتابهاي خود را بفروشند؛ امروزه بدون بهره-گيري از تكنولوژي هاي جديد سفارش و توزيع كتاب بسيار مشكل است و پيش نياز استفاده از كامپيوتر براي توزيع و سفارش مكانيزه استفاده از شابك است. بدون استفاده از شابک مشخصات كتاب ها در فهرست هاي ماشيني وارد نشده و مردم از وجود آنها مطلع نمي شوند و در صورت اطلاع به خاطر دردسرهاي سفارش دستي از سفارش آن صرف نظر خواهند كرد.

در حال‌ انتشار كتابي‌ به‌ زبان‌ خارجي‌ هستم‌. آيا بايد شابك‌ كتاب‌ را از كشوري‌ كه‌ كتاب‌ به‌ زبان‌ آن‌ نوشته‌ شده است‌، اخذ كنم‌؟

خير، در هر كشوري ناشر كتاب بدون توجه به زبان آن، شابک اختصاص دهد.

من در حال ويرايش‌ كتابي‌ هستم‌، آيا براي ويرايش‌ جديد، بايد شابك‌ جديدي‌ اختصاص دهم؟

تغييرات اساسي‌ در متن‌ باعث اختصاص شابك‌ جديدي‌ مي شود؛

همچنين‌ ويرايش‌ صفحه‌ عنوان‌ و پشت‌ صفحه‌ عنوان‌ (شناسنامه‌ كتاب‌) يك‌ ويرايش‌ همراه‌ با تجديد نظر اساسي‌ محسوب مي شود‌ و بايد شابك‌ جديدي‌ به‌ آن‌ اختصاص داد.

همچنین می توانید جهت مطالعه مطلبی راجع به فیپا و مدت زمان اخذ آن اینجا را کلیک کنید.

درباره amirrezas

دانشجوی دانشگاه صنعت نفت - انتشارات متخصصان